Parametry membran

Podstawowe parametry folii i membran

 Wodoszczelność

Skuteczna hydroizolacja dachu i poddasza jest pewnie jednym z podstawowych czynników warunkujących żywotność dachu. Jeśli ten parametr nie zostanie zapewniony pozostałe właściwości membrany dachowej, nawet jeśli będą ponadprzeciętne, nie zapobiegną procesom niszczenia na dachu. W konsekwencji doprowadzą do konieczności przeprowadzenia kosztownego remontu kapitalnego dachu. Tymczasem koszt zapewnienia trwałej wodoszczelności nie jest wcale tak duży. Wystarczy tylko dobrać odpowiedni materiał i zapewnić prawidłowy montaż.

Wodoszczelność membrany dachowej to jej wytrzymałość na działanie słupa wody. Wytrzymałość ta warunkowana jest zastosowaniem specjalnej powłoki zabezpieczającej. W zależności od typu membrany jest to powłoka na bazie specjalnego filmu funkcyjnego. Dobrej jakości film jest rozwiązaniem skutecznym, trwałym ale i relatywnie kosztownym. Istnieją także powłoki wykonane na zasadzie impregnacji włóknin paroprzepuszczalnych ale są one zazwyczaj nie tylko o niskiej skuteczności ale i trwałości. Zważywszy na fakt iż w wyniku badań starzeniowych membran dachowych ich parametry wytrzymałościowe maleją (każdego typu membrana dachowa), ważne jest aby parametry początkowe membrany (startowe, fabryczne) były odpowiednio wysokie, aby mogły kompensować procesy starzenia. Jako że wodoszczelność membrany dachowej jest jednym z kluczowych czynników warunkujących jej skuteczne i żywotne działanie, istotne jest aby membrana pomimo procesu starzenia zapewniała wciąż wysokie odporności na działanie słupa wody. Dlatego wodoszczelność niektórych membran dachowych, przekraczająca kilka metrów słupa wody, nie jest czymś absurdalnym, co w naturalnych warunkach nie jest konieczne. Wysoka początkowa wartość odporności na działanie słupa wody, nawet jeśli brzmi niedorzecznie (ciężko wyobrazić sobie kilka metrów słupa wody na naszym dachu), jest zabezpieczeniem przed postępującym starzeniem materiału. Tak więc nawet jeśli odporność ta to 2-3 metry słupa wody, należy pamiętać iż w warunkach bardzo intensywnego i długoletniego starzenia, idącego w dziesiątki lat 50% obniżenie parametrów membrany skutkować będzie zapewnieniem przez nią odporności na poziomie 1-1,5 metrów słupa wody co wciąż jest wartością niewyobrażalną w specyficznych warunkach użytkowania dachu , zapewniającą wysoką skuteczność hydroizolacyjną.

Wytrzymałość mechaniczna

Komfort montażu membrany zależy także od jej wytrzymałości mechanicznej. Specyfika pracy dekarskiej powoduje iż miejscowe przerwania i inne uszkodzenia mechaniczne membrany dachowej nie są czymś nietypowym. Ważne jednak jest aby w przypadku wystąpienia takich uszkodzeń należycie je zniwelować poprzez odpowiednią reparację. Niestety z racji dodatkowych kosztów wynikających z wartości produktów reparacyjnych i pracy koniecznej do ich montażu różnie ta reparacja wygląda w praktyce. W skrajnych przypadkach reparacja nie jest wcale realizowana. W ten sposób wstępne krycie dachu pozostawione w stanie uszkodzonym nie zapewnia należytego bezpieczeństwa dachu i poddasza, co powodować będzie jego zawilgocenie. Ponadto aby zapobiec nadmiernemu obniżaniu się wartości wytrzymałości w wyniku procesów starzenia, membrana powinna odznaczać się maksymalnie wysokimi ich wartościami.

W związku z powyższym membrany podatne na uszkodzenia mechaniczne, słabsze, z niskimi wartościami odporności mechanicznej nie zapewnią komfortu pracy dekarza, spowodują konieczność doglądania lub monitorowania czynności reparacyjnych. Wytrzymała membrana dodatkowo zapewni nam gwarancję stabilności a co za tym idzie swoją żywotność. Nawet długoletnie obniżenie wartości parametrów mechanicznych, nie wpłynie znacząco na jej funkcjonalność, zapewniając satysfakcjonujące parametry wytrzymałościowe.

Paroprzepuszczalność

Paroprzepuszczalność jest jednym z głównych parametrów wyróżniających membrany dachowe pośród innych produktów stosowanych na wstępne krycie dachu. Ich niski opór dyfuzyjny w połączeniu z ich wodoszczelnością daje zupełnie nowe możliwości w technologii budowy dachu i poddasza. Otwarcie dyfuzyjne dachu zapobiega gromadzeniu się nadmiernych ilości wilgoci w przegrodzie dachowej, co znacznie zabezpiecza dach przed postępującymi zmianami obniżającymi jego parametry, mogącymi nawet doprowadzić do jego zniszczenia. Ponadto brak konieczności stosowania szczeliny wentylacyjnej pomiędzy wstępnym kryciem a termoizolacją przeciwdziała nadmiernemu jej wychładzaniu, co z kolei wpływa korzystnie na obniżenie kosztów energii zużywanej do ogrzania dachu.

Paroprzepuszczalność zazwyczaj podaje się w ilości gramów pary wodnej przechodzącej powierzchnię materiału (np. m2) w jednostce czasu (zazwyczaj 24h). Taka charakterystyka paroprzepuszczalności może jednak zniekształcić faktyczne parametry porównywanych materiałów. Tak się dzieje z uwagi na fakt, iż wartość paroprzepuszczalności wyrażana w g/m2/24h jest wartością względną, ściśle zależną od warunków badawczych, przyjętych podczas prowadzonego pomiaru. Wytworzenie dużej różnicy ciśnień pomiędzy stronami badanego materiału, skutkować będzie dużą ilością pary wodnej przepływającej w jednostce czasu. Jeśli zwiększymy ilość pary wodnej generowanej w jednej z komór, zwiększymy także i finalny wynik pomiaru. Tak więc często bywa tak że membrana dachowa niskiej jakości może mieć wartość przepuszczalności nawet 2 krotnie przekraczającą parametry wysokiej jakości membran dachowych.

Aby dokonać obiektywnej oceny zdolności dyfuzyjnych membran dachowych należy porównać ich współczynnik oporu dyfuzyjnego (Sd), wyrażany w metrach. Oznacza on wartość równoważną dyfuzyjnie warstwie powietrza. Tak więc jest to wartość obrazująca nam grubość warstwy powietrza porównywalną dyfuzyjnie. Im mniejsza wartość tym większa paroprzepuszczalność i odwrotnie. Typowe dla paroprzepuszczalnych membran dachowych wartości to 0,015 do 0,03m. Spotykane są także większe wartości współczynnika Sd sięgające 0,05m i więcej. Często zależy to od zastosowanej powłoki wodochronnej. Jeśli zastosowano impregnat zwykle opór dyfuzyjny takiej membrany będzie stosunkowo niski. Należy jednak pamiętać, iż tak wysoka paroprzepuszczalność osiągnięta jest kosztem jej wodoszczelności i odporności starzeniowej. Z drugiej strony zastosowanie filmu funkcyjnego wpłynie nie nieznaczne zwiększenie oporu dyfuzyjnego. Zależnie od rodzaju i typu zastosowanego filmu zmiany te w wartości Sd będą rzędu kilku milimetrów, ale w przypadku niskiej jakości, taniego filmu funkcyjnego mogą dojść nawet do kilku centymetrów co może znacząco wpłynąć na zachowanie się membrany dachowej i jej paroprzepuszczalność. Ponadto niskiej jakości film funkcyjny posiada także ograniczoną żywotność, co znacząco wpływa na żywotność membrany dachowej. Znaczącym faktem jest iż włókniny paroprzepuszczalne stosowane w membranach dachowych same w sobie są materiałami o bardzo niskim oporze dyfuzyjnym, dochodzącym nawet poniżej wartości ok. 0,01m. Powoduje to iż materiały te są wręcz ekstremalnie paroprzepuszczalne. Zastosowanie powłok wodoszczelnych, zależnie od ich typu i jakości wpływa na zwiększenie się oporu dyfuzyjnego a co za tym idzie na nieznaczne obniżenie wartości paroprzepuszczalności. Niewielka strata jest jednak znacząco rekompensowana przez nadanie membranie znacznej wodoszczelności. Ważne jest aby w przypadku nietypowo niskiego oporu dyfuzyjnego membrany dachowej sprawdzić jaki jest typ jej powłoki wodochronnej – czy jest to film funkcyjny, czy też tylko impregnat. W kilku przypadkach może się okazać iż jest to tylko sama włóknina, nie nadająca się do zastosowania jako membrana dachowa, ze względu na niską, lub nawet zerową jej odporność na działanie słupa wody.

Odporność na UV

Odporność na działanie promieniowania UV, jest jednym z czynników decydującym o żywotności membrany dachowej. Brak zabezpieczenia przed UV powodować może, w zależności od czasu ekspozycji i natężenia promieniowania, stopniowe obniżanie się właściwości technicznych membrany dachowej. Dlatego dobra membrana dachowa powinna mieć stabilizację na działanie promieniowania.

Membrany dachowe znaczone znakiem CE, poddawane są badaniu starzeniowemu, polegającemu min. na długotrwałym oddziaływaniu na membranę promieniowaniem UV. Badanie takie to symulacja długoletniego procesu starzeniowego. Karta techniczna takiej membrany podaje informację odnośnie obniżenia się wartości parametrów wytrzymałościowych po zakończonym badaniu. Na podstawie wyników można porównać jakość i odporność poszczególnych membran. Ważne jest aby w związku z niekorzystnym działaniem UV na membranę należy w każdym przypadku starać się ograniczać czas ekspozycji membrany na działanie światła dziennego, poprzez w miarę szybki montaż pokrycia dachowego. Ponadto należy także zadbać o to, aby po zamknięciu dachu, poddasze ocieplić i wykończyć. W innym przypadku dostające się na poddasze, przez np. okna dachowe promieniowanie UV, działać będzie na wyeksponowaną membranę dachową. Wprawdzie natężenie takiego promieniowania jest bardzo niewielkie, a wręcz bardzo niskie, jednakże oddziaływanie go przez kilka lat mogłoby spowodować nieznaczne zmiany w strukturze materiału. Niższe oddziaływanie promieniowania, to dłuższa żywotność membrany dachowej.

Odporność temperaturowa

Odporność na działanie skrajnych temperatur oddziaływujących na membranę dachową w trudnych warunkach dachowych, jest kolejnym czynnikiem mogącym działać starzeniowo na membranę dachową. Szczególnie jeśli poziom temperatury osiągnie zbyt wysoki poziom. Praktyka jest jednak taka, iż na podstawie obserwacji zachowania się powłok bitumicznych na dachach płaskich stwierdzono iż temperatura tam dochodząca jest poniżej 80C. Powłoki bitumiczne ulegają uplastycznieniu termicznemu i trwałemu odkształceniu a nawet uszkodzeniu w wyniku działania temperatur powyżej 80C. W wyniku obserwacji dachów płaskich, nie stwierdzono spękań bitumicznych, będących następstwem przekroczenia temperatur granicznych. Przypuszczalnie temperatury na dachach nie przekraczają poziomu 80C. Należy wiedzieć, iż krótkotrwały kontakt wysokiej jakości membran dachowych z temperaturą powyżej 100°C (np. 120°C) jest możliwy bez fizycznego uszkodzenia. Równocześnie należy nadmienić, iż temperatura plastyczności polipropylenu to ok.160°C, a jego wytapiania to ok. 240°C. Istnieje jeszcze kwestia trwałości laminatu – będzie miało to ścisły związek z jakością technologii laminacji.

tekst ze strony: www.eurovent.pl